1. Algemeen

Leeswijzer

De programmabegroting 2018 geeft per programma de doelstellingen, activiteiten en budgetten weer. De doelstellingen zijn uitgewerkt in zogeheten doelenbomen en daarbij is aangegeven welke onderdelen dit jaar extra aandacht krijgen. De begrote lasten en baten zijn ook per programma opgenomen in een financieel overzicht. Daarbij zijn eventuele toevoegingen of onttrekkingen uit de reserves vermeld. De financiële overzichten zijn ingericht rekening houdend met taakvelden, die in het Besluit begroting en verantwoording (BBV) zijn voorgeschreven. Per programma zijn verder de voorgeschreven beleidsindicatoren opgenomen. Het BBV schrijft voor dat de overheadkosten ook afzonderlijk in beeld gebracht moeten worden. Ook hiermee is rekening gehouden. Nieuw is programma 9 Gebiedsgerichte aanpak. Dit programma geeft inzicht in de nieuwe manier van werken in de diverse gebieden (wijken, buurten) van de stad, waarbij gewerkt wordt met een zoveel mogelijk integrale aanpak van knelpunten en mogelijkheden in die gebieden. 

 

De cijfers in de begroting zijn gebaseerd op bestaand beleid, aangevuld met de autonome ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan. Het voorgestelde nieuwe beleid is in een afzonderlijk raadsvoorstel bij de begroting opgenomen.

 

Programma's

In hoofdstuk 2 staan de programmabeschrijvingen. De keuze in de programma-indeling is vrij. Wij hebben ervoor gekozen om die zoveel mogelijk in te delen naar de indelingen van de taakvelden. De doelen, incl. de onderdelen waar in 2018 extra aandacht aan wordt gegeven, werken we uit in het onderdeel "Wat willen we bereiken?" en "Wat willen we er voor doen?". Ieder programma eindigt met "Wat gaat het kosten?". In de programma's zijn de verplichte indicatoren opgenomen en de kosten van verbonden partijen die uit de desbetreffende programma's worden betaald. Bij de verplichte indicatoren is in sommige gevallen nog onvoldoende informatie bekend over het verloop van die indicatoren. In die gevallen zijn de uitkomsten van 2016 onveranderd opgenomen voor de komende jaren.

 

Financiële begroting

Na de programma's is in hoofdstuk 3 de uitgebreide financiële toelichting opgenomen. In dit hoofdstuk wordt achtereenvolgens aandacht besteed aan:

1. Algemene dekkingsmiddelen met een toelichting;

2. De ontwikkelingen op het gebied van overhead;

3. Een overzicht van baten en lasten per programma;

4. De Meerjaren begroting 2018-2021;

5. De geprognotiseerde balansen;

6. De technische uitgangspunten.

 

Paragrafen

Het BBV schrijft zeven verplichte paragrafen voor. Deze zijn opgenomen in hoofdstuk 4. In de paragrafen behandelen we financiële en bedrijfsmatige onderwerpen die van belang zijn voor het inzicht van de raad in de financiële positie van de gemeente en de bedrijfsvoering. De verplichte paragrafen zijn Weerstandvermogen, Onderhoud kapitaalgoederen, Financiering, Bedrijfsvoering, Verbonden partijen, Grondbeleid en Lokale heffingen. Extra zijn de niet verplichte paragrafen Subsidie en Toezichtinformatie.

Inleiding

Den Helder gáát verder. Dat is de doelstelling die in het bestuursakkoord Den Helder Perspectief is afgesproken.

 

Aan de basis van het bestuursakkoord lag mede de Strategische Visie 2020, die tegen het licht was gehouden door de gemeenteraad. Dat leidde tot de conclusie dat de doelstellingen uit de Strategische Visie 2020 onverkort van kracht blijven. Daarnaast zijn binnen die doelstellingen extra accenten aangebracht  voor punten die meer aandacht konden gebruiken.

 

Daarmee blijft de opdracht om te werken aan de zes doelen uit de strategische visie:

1. een duurzame economie met offshore, haven, kennis & technologie (inclusief onderwijs), duurzame energie, toerisme & recreatie en zorg & welness;

2. het tegengaan van sociale zwakte met opleidingen banen, maatschappelijke activering;

3. het vergroten van variëteit in woonmilieus;

4. het professionaliseren van toerisme en recreatie;

5. een levendig stadshart;

6. een bij een centrumgemeente passende infrastructuur.

 

De nadruk wordt gelegd op vraagstukken die niet langer op een oplossing kunnen wachten; in het belang van Den Helder en haar inwoners.

 

Bij de aanpak van deze doelen streven wij naar een effectieve, efficiënte, integrale aanpak. De gebiedsgerichte aanpak, waarbij maatregelen in zowel het fysieke als het sociale domein en de aanpak van veiligheid gecombineerd worden ingezet en samengewerkt wordt met burgers, bedrijven en organisaties in de desbetreffende gebieden, biedt daarvoor een concreet handvat.

 

Uitwerking

Voor u ligt de programmabegroting 2018 en de meerjarenraming 2019-2021. In de programma's zijn deze doelstellingen uitgewerkt in doelstellingen voor komend jaar.

 

De Kadernota 2018 is dit jaar vervangen door de Kaderbrief 2018-2021. In de Kaderbrief hebben we laten zien, wat we de komende jaren willen bereiken en hoe we dit willen aanpakken in een gebiedsgerichte aanpak.

In de brief is geschetst hoe de stad er voor staat en wat van belang is. In de brief zijn geen gedetailleerde financiële afwegingen opgenomen, maar alleen de uitgangspunten voor een financiële uitwerking.

 

Op elk van onze doelstellingen is daarbij een toelichting gegeven van wat we willen bereiken en hoe we dit gaan realiseren.

Naast de uitgangspunten is een beeld geschetst van de algemene ontwikkelingen.

Daaruit komt naar voren dat het steeds belangrijker is om met een integrale blik naar de verschillende aspecten van het gemeentelijk beleid te kijken.

 

De rol van de gemeente staat onder een voortdurende verandering. We hebben te maken met taken die het Rijk aan de gemeente overdraagt.

Voor deze taken krijgen we minder geld en dat vraagt een andere aanpak.

Diverse wetten zorgen voor een gewijzigde houding. De Woningwet is herzien en de implementatie van de Omgevingswet zijn hier voorbeelden van.

Het doel is om de inwoners meer centraal te plaatsen en te laten meepraten en beslissen over hun woonomgeving.

Om in te spelen op al deze ontwikkelingen zien we de oplossing in een gebiedsgerichte aanpak.

Op een paar gebieden en terreinen is de aanpak al ingezet. Deze aanpak willen we uitbreiden en intensiveren.

De inzet is om over een periode van drie jaar elk jaar drie buurten aan te pakken. Zo koersen we af op een mooier, sterker en gelukkiger Den Helder.

 

Dit heeft voor zowel inwoners als bedrijven voordelen en leidt ook tot de efficiënte inzet van middelen.

 

Financiën

De financiële uitgangspunten voor de begroting zijn om de doelstellingen met een efficiënte inzet van middelen te realiseren, binnen de gemaakte afspraken met de raad. En daarbij een structureel sluitende begroting te hebben.

De uitkomsten van de meicirculaire 2017 zijn positief voor de ontwikkeling van de uitkering uit het gemeentefonds en het deelfonds sociaal domein. In de begroting 2018 zijn de financiële ontwikkelingen van de meicirculaire 2017 verwerkt. Reserves worden ingezet voor incidentele uitgaven en investeringen die passen binnen de strategische visie.

 

Vernieuwingen BBV

In het BBV zijn vanaf 2017 een aantal wijzigingen doorgevoerd. Vanaf 2018 treden de bepalingen en richtlijnen van de notitie rente in werking. De doelstelling van deze notitie is het bevorderen van een eenduidige handelswijze met betrekking tot rente door gemeenten (harmonisering), stimuleren dat gemeenten de (verwachte) werkelijke rentelasten opnemen in de begroting en de jaarstukken en het eenduidig inzichtelijk maken van de manier waarop de gemeenten met rente omgaan (transparantie).

In de begroting heeft dit als effect dat een lager rentepercentage wordt toegerekend naar de activiteiten in de taakvelden waarin kapitaallasten zijn opgenomen. De kostendekkende activiteiten van de gemeente op het gebied van bijvoorbeeld riolering en afval leveren hierdoor een lagere bijdrage aan de in de begroting opgenomen rente en dat heeft een nadelig effect op de begroting.

Door de wijzigingen met betrekking tot het aantal programma's van 12 naar 8 in 2017 en de hierboven genoemde wijzigingen in de Bbv is het niet meer mogelijk om de programmarekening 2016 per programma aan te sluiten op de cijfers in dit document.

Financiën in één oogopslag

 

  • Begroting 2018